سهمیه بندی واردات کالاهای اساسی از مسیر اوراسیا چه تاثیری بر بازار حملونقل دارد؟
۱۷ | خرداد | ۱۴۰۵ 0ادمین گاری بار
اگر در سالهای اخیر مسیرتان به بنادر بزرگ شمالی مانند امیرآباد، انزلی، نوشهر یا آستارا افتاده باشد، حتماً ترافیک سنگین کامیونها و رونق بیسابقه تخلیه و بارگیری غلات و نهادههای دامی را از نزدیک دیدهاید. بنادر شمال کشور عملاً به شاهراه حیاتی تأمین کالاهای اساسی از روسیه و قزاقستان تبدیل شدهاند.
اما از خردادماه سال ۱۴۰۵، بازی در بنادر شمالی وارد مرحله جدیدی شده است. ابلاغیه جدید گمرک ایران درباره سهمیهبندی و مدیریت واردات کالاهای اساسی در قالب موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا، نهتنها یک تحول بزرگ برای بازرگانان است، بلکه بهطور مستقیم روی حجم بار، مسیرهای جابهجایی و درآمد رانندگان ماشینهای سنگین و شرکتهای باربری تأثیر میگذارد. در این مقاله به زبان ساده بررسی میکنیم که این قانون جدید چیست و چه فرصتها یا چالشهایی را برای فعالان حملونقل جادهای به همراه دارد.
جزئیات سهمیهبندی؛ کدام استانها سهم بیشتری از بار را دارند؟
بر اساس ابلاغیه جدید، گمرک ایران با هدف تمرکززدایی و تسریع در ترخیص، اختیارات ویژهای را به گمرکات اجرایی سه استان شمالی کشور واگذار کرده است. دولت برای کنترل حجم واردات و جلوگیری از برهم خوردن تعادل بازار، سقف مقداری مشخصی را برای سه کالای استراتژیک (جو، روغن آفتابگردان و روغن کلزا) تعیین کرده است.
توزیع حجم بار و سهمیهها میان سه استان شمالی به شرح زیر است:
استان مازندران و استان گیلان (هر کدام بهطور جداگانه): ۴۰۰ هزار تن جو، ۱۰۰ هزار تن روغن آفتابگردان و ۴۰ هزار تن روغن کلزا.
استان گلستان: ۱۰۰ هزار تن جو، ۲۰ هزار تن روغن آفتابگردان و ۲۰ هزار تن روغن کلزا.
این ارقام نشاندهنده ورود مکرر و پرحجم محمولههای غلات و روغن خام به این مناطق است؛ موضوعی که به معنای اعلام بارهای مداوم و سنگین در پایانههای مرزی و بندری شمال کشور خواهد بود.
قوانین سختگیرانه گمرک؛ صاحبان کالا و شرکتهای باربری به گوش باشند
این بخشنامه جدید صرفاً یک تسهیلات ساده نیست، بلکه با نظارتهای شدیدی همراه شده است که بیتوجهی به آنها میتواند باعث توقیف بار یا جریمههای سنگین شود. چند نکته کلیدی که شرکتهای حملونقل و صاحبان کالا باید بدانند:
- اعتبار ۱۲ ماهه گواهی مبدأ: گواهی مبدأ اوراسیا (کدهای CT3) تنها یک سال اعتبار دارد. اگر در زمان اظهار کالا، این سند همراه نباشد، ترخیص منوط به پرداخت کامل حقوق ورودی به صورت قطعی یا سپرده خواهد بود.
- کنترل دقیق اصالت سند در گمرک محل: تمام فرآیندهای تأیید یا بازگردانی گواهی مبدأ به بالاترین مقام گمرک اجرایی استان واگذار شده و در ستاد مرکزی انجام نمیشود. اصالت گواهیها به صورت دیجیتال و آنی از طریق تارنمای اوراسیا سنجیده میشود.
- شرط حمل مستقیم: اگر اظهارکننده نتواند مستندات حملونقل مستقیم کالا از کشور مبدأ را به گمرک ارائه دهد، تخفیفهای تعرفهای ترجیحی لغو خواهد شد.
جدول مقایسهای سقف مقداری واردات به تفکیک استانهای شمالی
برای درک بهتر حجم باری که در ماههای آینده راهی جادههای شمالی کشور میشود، جدول زیر را بررسی کنید:
| نام استان شمالی | سهمیه جو (تن) | سهمیه روغن آفتابگردان (تن) | سهمیه روغن کلزا (تن) |
| مازندران | ۴۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰ |
| گیلان | ۴۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰ |
| گلستان | ۱۰۰,۰۰۰ |
۲۰,۰۰۰ |
۴۰,۰۰۰ |
شکار هوشمند بارهای اوراسیا در بنادر شمال
ورود صدها هزار تن کالای اساسی به بنادر شمالی، یعنی هزاران سرویس باربری جدید که منتظر ناوگان سنگین کشور هستند. در این میان، رانندگانی برنده هستند که بدون معطلی در صفهای سنتی پایانهها، بار خود را به صورت هوشمند پیدا کنند. اپلیکیشن «گاری بار» به عنوان سامانه سراسری اعلام بار آنلاین، بهترین ابزار برای رانندگان کامیون و تریلی و همچنین صاحبان کالا در این موج جدید تجاری است. صاحبان کالا میتوانند بارهای ترخیصشده خود از مسیر اوراسیا را بهسرعت در گاری بار اعلام کنند و رانندگان نیز میتوانند در کمترین زمان، با محاسبه دقیق کرایه و کمیسیون عادلانه، بار برگشتی یا اصلی خود را از مبدا بنادر شمالی رزرو کنند تا چرخ ناوگانشان یکسر خالی نچرخد.
سوالات متداول
۱. چرا گمرک برای واردات کالاهای اساسی از اوراسیا سهمیه تعیین کرده است؟ دولت با این کار علاوه بر تمرکززدایی و واگذاری اختیارات به استانها، تلاش میکند حجم ورود کالا را مدیریت کند تا تعادل بازار داخلی برهم نخورد و از ایجاد رانت در استفاده از تعرفههای آزاد جلوگیری شود.
۲. اگر اصل گواهی مبدأ اوراسیا در زمان ترخیص موجود نباشد چه میشود؟ در صورت تأیید اطلاعات در تارنمای الکترونیکی، متقاضی میتواند با تایید مدیر گمرک اجرایی، تعهد حداکثر یکماههای برای ارائه اصل سند بدهد؛ در غیر این صورت تسهیلات لغو و جرائم قانونی اعمال میشود.
۳. سهمیهبندی جدید چه مزیتی برای رانندگان کامیون دارد؟ با واگذاری اختیارات به گمرکات شمالی و تسریع در انجام تشریفات ترخیص، سرعت خروج بار از بنادر افزایش مییابد؛ این یعنی کاهش زمان معطلی کامیونها در بنادر و افزایش تعداد سرویسهای باربری.
سخن پایانی
موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا و بخشنامههای مدیریتی جدید گمرک، حجم عظیمی از کالاهای اساسی را روانه مرزهای شمالی کشور کرده است. لجستیک مدرن ایجاب میکند که فرآیند حمل این بارها نیز مانند فرآیندهای گمرکی آن، به سمت دیجیتالی شدن حرکت کند. استفاده از پلتفرمهای هوشمندی مثل گاری بار کمک میکند تا این زنجیره تأمین بزرگ، بدون اتلاف وقت و با بیشترین سود برای رانندگان و صاحبان کالا به مقصد برسد.
نظر شما چیست؟ آیا زیرساختهای جادهای و پایانههای شمال کشور آمادگی جابهجایی این حجم از بار را دارند؟ تجربیات خود را در پایین همین مقاله با ما به اشتراک بگذارید.
